Co potwierdza STANDARD 100 by OEKO-TEX
Jest to badanie gotowego wyrobu pod kątem obecności substancji szkodliwych dla zdrowia. Laboratorium sprawdza kilkaset parametrów: metale ciężkie, formaldehyd, pestycydy, ftalany, barwniki alergizujące, pozostałości środków biobójczych i wiele innych. Wyrób otrzymuje certyfikat, jeżeli żaden z nich nie przekracza limitu przypisanego do danej klasy produktu.
Ważne, czego ten certyfikat nie obejmuje. Nie mówi nic o pochodzeniu bawełny, o zużyciu wody w farbiarni, o emisjach ani o warunkach pracy w zakładzie. Nie jest też certyfikatem jakości: tkanina może być certyfikowana i jednocześnie kiepska, bo trwałość i chłonność nie należą do badanych parametrów.
Mimo tych ograniczeń jest to najbardziej użyteczny certyfikat w zamówieniach hotelowych, bo dotyczy dokładnie tego, o co pyta gość: czy to, co dotyka mojej skóry przez całą noc, jest bezpieczne.
Klasy produktu i ich znaczenie
| Klasa | Zakres | Przykłady wyrobów |
|---|---|---|
| I | Wyroby dla niemowląt i dzieci do lat trzech | pościel dziecięca, ręczniki dziecięce |
| II | Kontakt bezpośredni ze skórą na dużej powierzchni | pościel, ręczniki, szlafroki, prześcieradła |
| III | Bez bezpośredniego kontaktu ze skórą | wypełnienia kołder, warstwy wewnętrzne |
| IV | Materiały dekoracyjne i wyposażeniowe | zasłony, obrusy, tapicerka, moltony |
Limity są najostrzejsze w klasie I i stopniowo łagodnieją. Oznacza to, że certyfikat klasy IV na zasłonie nie jest gorszy od certyfikatu klasy II na pościeli, tylko dotyczy innego zastosowania. Błąd polega na wymaganiu klasy II dla zasłon albo na przyjmowaniu klasy IV dla pościeli.
Pozostałe oznaczenia, które pojawiają się w ofertach
GOTS
Global Organic Textile Standard dotyczy wyrobów z włókien organicznych i obejmuje cały łańcuch dostaw: od uprawy przez przetwórstwo po pakowanie. Wymaga minimum siedemdziesięciu procent włókien organicznych, a dla oznaczenia organic aż dziewięćdziesięciu pięciu. Zawiera również kryteria środowiskowe i socjalne. Jest to certyfikat znacznie szerszy niż STANDARD 100, ale rzadziej spotykany w tekstyliach obiektowych ze względu na koszt.
MADE IN GREEN by OEKO-TEX
Etykieta łącząca badanie produktu na substancje szkodliwe z weryfikacją warunków produkcji i odpowiedzialności środowiskowej zakładu. Każdy wyrób ma unikalny numer identyfikacyjny pozwalający prześledzić, gdzie powstał. Dla obiektów budujących komunikację wokół zrównoważonego rozwoju jest to argument mocniejszy niż sam STANDARD 100.
Certyfikaty trudnopalności
Nie mają związku z substancjami szkodliwymi, tylko z bezpieczeństwem pożarowym. W tekstyliach obiektowych spotyka się badania według norm europejskich dla zasłon i tkanin dekoracyjnych oraz klasyfikacje reakcji na ogień. Warto rozróżniać trudnopalność trwałą, wynikającą z właściwości włókna, od impregnacji, która schodzi po kilkunastu praniach i wymaga odnowienia.
Jak czytać numer certyfikatu
Certyfikat STANDARD 100 zawsze zawiera numer i nazwę instytutu, który go wystawił. Numer pozwala zweryfikować dokument w publicznej wyszukiwarce prowadzonej przez OEKO-TEX, gdzie widać zakres objętych wyrobów i datę ważności.
Trzy rzeczy warto sprawdzić za każdym razem.
- Datę ważności. Certyfikat obowiązuje dwanaście miesięcy. Dostawcy zdarza się posługiwać skanem sprzed kilku lat, licząc na to, że nikt nie sprawdzi.
- Zakres wyrobów. Certyfikat wystawiony na konkretną tkaninę nie obejmuje automatycznie całego asortymentu producenta ani wyrobów uszytych z niej przez inny zakład.
- Klasę produktu. Musi odpowiadać przeznaczeniu. Pościel z certyfikatem klasy IV to certyfikat nieadekwatny do zastosowania.
Zapisy warte umieszczenia w zamówieniu
W przetargach i większych zamówieniach warto przenieść te wymagania do treści dokumentu, zamiast polegać na deklaracji w mailu.
- Wymaganie certyfikatu STANDARD 100 klasy II dla wyrobów mających kontakt ze skórą, z podaniem numeru i instytutu.
- Obowiązek przedstawienia aktualnego dokumentu na dzień dostawy, nie na dzień złożenia oferty.
- Wskazanie, że certyfikat ma obejmować wyrób gotowy, a nie wyłącznie tkaninę użytą do jego produkcji.
- Dopuszczalna kurczliwość i trwałość barwy, bo tych parametrów żaden certyfikat higieniczny nie obejmuje.
- Wymagania przeciwpożarowe dla tkanin dekoracyjnych, zgodne z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego obiektu.
Certyfikat rozwiązuje jedno konkretne pytanie i nie zastępuje specyfikacji technicznej. Zamówienie oparte wyłącznie na wymogu certyfikacji potrafi zakończyć się dostawą wyrobów bezpiecznych zdrowotnie i jednocześnie bezużytecznych w eksploatacji.
Pytania, które wracają najczęściej
Czy OEKO-TEX oznacza, że tkanina jest ekologiczna?
Nie. STANDARD 100 potwierdza, że w gotowym wyrobie nie wykryto substancji szkodliwych powyżej ustalonych limitów. Nie mówi nic o pochodzeniu surowca, zużyciu wody w produkcji ani o warunkach pracy. Za te aspekty odpowiadają inne certyfikaty, przede wszystkim GOTS i MADE IN GREEN.
Która klasa produktu dotyczy tekstyliów hotelowych?
Klasa II, obejmująca wyroby mające bezpośredni kontakt ze skórą na dużej powierzchni. Dotyczy to pościeli, ręczników, szlafroków i prześcieradeł. Zasłony, obrusy i tkaniny dekoracyjne mieszczą się w klasie IV, w której limity są łagodniejsze.
Jak sprawdzić, czy certyfikat jest prawdziwy?
Każdy certyfikat ma numer i instytut wystawiający. Numer można zweryfikować w publicznej wyszukiwarce prowadzonej przez OEKO-TEX. Certyfikat jest ważny dwanaście miesięcy, więc warto sprawdzić także datę, bo dostawcy niekiedy posługują się skanami sprzed kilku lat.
Czy do przetargu wystarczy oświadczenie dostawcy?
Oświadczenie nie zastępuje certyfikatu. W zapytaniu warto wymagać numeru certyfikatu, nazwy instytutu i zakresu wyrobów nim objętych, bo certyfikat wystawiony na jedną tkaninę nie obejmuje automatycznie całego asortymentu producenta.