Koronka: elastyczna kontra sztywna
Pod jedną nazwą kryją się dwa różne wyroby o odmiennym zastosowaniu.
Koronka elastyczna zawiera elastan, zwykle od ośmiu do dwudziestu procent, i rozciąga się razem z ciałem. Używa się jej tam, gdzie materiał musi pracować: na górnej krawędzi miseczki, na bokach, na taśmie pod biustem. Miękka w dotyku, dobrze układa się na skórze.
Koronka sztywna, bez elastanu, trzyma kształt i nie odkształca się pod naciskiem. Stosuje się ją tam, gdzie ma nadawać formę: w miseczkach modeli bez wyściółki, w gorsetach, w elementach dekoracyjnych, które mają leżeć płasko.
Drapanie, o które najczęściej pytają kupujący, wynika zwykle z jednej z dwóch przyczyn: z dużego udziału poliestru w nitce obrysowującej wzór albo z tego, że koronka jest naciągnięta poza swój zakres pracy, czyli model jest po prostu za mały.
Bawełna i jej mieszanki
Czysta bawełna w bieliźnie ma jedną zaletę i jedną wadę, obie wynikające z tej samej cechy: nie ma sprężystości. Oddycha doskonale i nie drażni skóry, ale po kilku godzinach noszenia rozciąga się i nie wraca do pierwotnego kształtu.
Dlatego standardem jest mieszanka z elastanem w proporcji około 92-95 procent bawełny do 5-8 procent elastanu. Taki skład zachowuje oddychalność i jednocześnie utrzymuje kształt przez cały dzień. Jest to najlepszy wybór do codziennego noszenia i jedyny sensowny przy skórze wrażliwej.
Bawełna czesankowa, oznaczana czasem jako combed cotton, jest gładsza i mniej się mechaci, bo usunięto z niej krótkie włókna. Różnicę widać po kilkudziesięciu praniach.
Mikrofibra i poliamid
Mikrofibra to nie osobne włókno, tylko sposób jego wytwarzania: przędza o grubości poniżej jednego dtex, czyli cieńsza niż jedwab naturalny. Wykonuje się ją z poliamidu albo z poliestru.
Efekt jest wyraźny w dotyku: powierzchnia jest jedwabista, materiał gęsty i idealnie gładki. Pod dopasowaną dzianiną mikrofibra jest praktycznie niewidoczna, zwłaszcza w modelach z brzegiem laserowanym. To główny powód jej popularności.
Ograniczeniem jest oddychalność. Materiał syntetyczny nie odprowadza wilgoci tak jak bawełna, dlatego przy całodziennym noszeniu w ciepłym otoczeniu bywa mniej komfortowy. Wstawka bawełniana w kroku nie jest w tym wypadku dodatkiem, tylko koniecznością.
| Materiał | Gdzie występuje | Co wnosi |
|---|---|---|
| Koronka elastyczna | góra miseczki, boki, taśmy | rozciągliwość, wygląd |
| Koronka sztywna | miseczki bez wyściółki, gorsety | utrzymanie formy |
| Bawełna z elastanem | majtki, braletki, koszulki | oddychalność i kształt |
| Mikrofibra | modele bezszwowe, gładkie | niewidoczność pod ubraniem |
| Tiul poliamidowy | boki, wzmocnienia, plecy | lekkość przy dużej wytrzymałości |
| Pianka formowana | miseczki modelowane | gładki kształt, brak odrysowania |
Elementy, których nie widać na zdjęciu
Wstawka w kroku
Bawełniany panel wszyty od spodu, obecny nawet w najbardziej koronkowych modelach. Odprowadza wilgoć i ogranicza ryzyko podrażnień. Jego brak w modelu w pełni syntetycznym jest sygnałem oszczędności na niewłaściwym elemencie.
Gumki i taśmy
Zawierają od dwudziestu do czterdziestu procent elastanu i to one zwykle decydują o tym, kiedy bielizna przestaje działać. Gumka o szerokości poniżej centymetra wcina się w skórę pod obciążeniem. Gumka pokryta dzianiną jest przyjemniejsza niż goła, ale grubsza, więc szybciej odrysowuje się pod cienkim ubraniem.
Fiszbiny
Stalowe pokryte tworzywem albo poliamidowe. Stalowe lepiej trzymają kształt i nie odkształcają się trwale, poliamidowe są lżejsze i cichsze przy kontroli lotniskowej. Element wykończenia końcówki fiszbiny, czyli plastikowa nasadka, jest szczegółem, który decyduje o tym, czy po roku fiszbina przebije materiał.
Jak dobrać materiał do sytuacji
- Codziennie, skóra wrażliwa - bawełna z elastanem, szwy płaskie, minimum koronki w miejscach nacisku.
- Pod dopasowaną dzianinę - mikrofibra z brzegiem laserowanym, w kolorze zbliżonym do skóry.
- Do aktywności fizycznej - poliamid z elastanem odprowadzający wilgoć, bez bawełny, która na mokro chłodzi.
- Na okazję - koronka, z zastrzeżeniem, że komfort całodzienny nie jest jej mocną stroną.
- Do snu - bawełna bez fiszbin, luźny krój, brak gumek w miejscach nacisku.
Pranie według najsłabszego ogniwa
W bieliźnie o warunkach prania decyduje nie materiał główny, tylko elastan w gumkach i taśmach. Elastan traci sprężystość powyżej czterdziestu stopni, nie znosi chloru i jest wrażliwy na mechanikę bębna.
Stąd zestaw zasad, który wygląda restrykcyjnie, ale wynika z jednej przyczyny: pranie w trzydziestu stopniach, w woreczku ochronnym albo ręcznie, bez płynu zmiękczającego, bez wybielacza i bez suszarki bębnowej. Suszenie na płasko, nie na wieszaku, bo mokra miseczka pod własnym ciężarem odkształca się trwale.
Przy tak prowadzonej pielęgnacji komplet z bawełny z elastanem wytrzymuje spokojnie rok do dwóch lat codziennego użytkowania, a biustonosz z koronką elastyczną zachowuje kształt przez cały ten okres.
Pytania, które wracają najczęściej
Dlaczego koronka drapie?
Najczęściej z powodu sztywnej nitki obrysowującej wzór, zwłaszcza w koronkach z dużym udziałem poliestru. Koronki wykonane z poliamidu z elastanem są miękkie w dotyku. Drapanie może też wynikać z tego, że koronka jest naciągnięta ponad swój zakres, czyli że model jest za mały.
Czy bielizna musi mieć bawełnianą wstawkę w kroku?
Wstawka z bawełny jest standardem higienicznym również w modelach wykonanych z materiałów syntetycznych. Bawełna odprowadza wilgoć i nie tworzy środowiska sprzyjającego podrażnieniom, dlatego dobrzy producenci stosują ją także w najbardziej koronkowych fasonach.
Czym różni się mikrofibra od zwykłego poliamidu?
Grubością pojedynczego włókna. Mikrofibra ma włókna cieńsze niż jeden dtex, co daje gładką, jedwabistą powierzchnię i bardzo dobre dopasowanie do ciała. Zwykły poliamid jest grubszy, mniej gładki, ale często trwalszy.
Który materiał jest najlepszy na co dzień?
Bawełna z niewielkim dodatkiem elastanu, bo łączy oddychalność z zachowaniem kształtu. Mikrofibra wygrywa pod dopasowane ubrania, gdzie liczy się brak widocznych krawędzi. Koronka jest wyborem estetycznym, funkcjonalnie neutralnym.