Spadek, czyli ile obrusu zwisa poza blat
Spadek jest parametrem, który odróżnia nakrycie restauracyjne od bankietowego i od zwykłego przykrycia stołu. Nie jest kwestią gustu, tylko funkcji.
25-30 centymetrów to standard w restauracji z obsługą kelnerską. Obrus zasłania krawędź blatu i opada poniżej linii kolan siedzącego gościa, ale nie wchodzi mu w nogi i nie zbiera się przy wstawaniu.
Do podłogi, czyli zwykle 72-75 centymetrów przy standardowej wysokości stołu, stosuje się na bankietach, konferencjach i wszędzie tam, gdzie stół ma być bryłą, a nie meblem. Ten spadek maskuje nogi stołu, kable i skrzynki, dlatego jest domyślny przy stołach prezydialnych i przy bufetach.
15-20 centymetrów pojawia się w kawiarniach, bistrach i wszędzie tam, gdzie stoły stoją gęsto, a nadmiar tkaniny przeszkadzałby w przechodzeniu.
Liczenie wymiaru bez pomyłek
Zasada jest jedna: do wymiaru blatu dodaje się spadek dwa razy, bo tkanina opada z obu stron.
| Blat | Spadek 25 cm | Spadek do podłogi |
|---|---|---|
| 80 x 80 cm | 130 x 130 cm | 228 x 228 cm |
| 120 x 80 cm | 170 x 130 cm | 268 x 228 cm |
| 160 x 90 cm | 210 x 140 cm | 308 x 238 cm |
| okrągły, śr. 120 cm | śr. 170 cm | śr. 268 cm |
| bankietowy 180 x 75 cm | 230 x 125 cm | 328 x 223 cm |
Do wyniku warto doliczyć zapas na kurczliwość, jeśli tkanina nie jest stabilizowana. Trzy procent z obrusu o długości 270 centymetrów to ponad osiem centymetrów, czyli różnica między spadkiem do podłogi a spadkiem wiszącym nad nią.
Tkaniny i to, co z nich wynika przy stole
Bawełna i mieszanka bawełniano-poliestrowa
Bawełna leży miękko, dobrze przyjmuje kolor i wygląda naturalnie na zdjęciach sali. Chłonie jednak natychmiast, więc rozlane wino zostaje. Mieszanka 50/50 to kompromis stosowany najczęściej: mniej się gniecie, szybciej schnie i lepiej znosi maglowanie, a wciąż wygląda jak tkanina, nie jak folia.
Poliester z wykończeniem plamoodpornym
Wykończenie fluorowe lub teflonowe sprawia, że płyn przez kilkadziesiąt sekund stoi na powierzchni kroplą, zamiast wsiąkać. Kelner ma czas zareagować. Taki obrus praktycznie nie wymaga prasowania, co w obiekcie bez magla jest argumentem rozstrzygającym. Minus jest jeden i istotny: wykończenie zużywa się z każdym praniem i po kilkudziesięciu cyklach przestaje działać.
Adamaszek
Tkanina żakardowa ze wzorem wynikającym ze splotu, nie z nadruku. Wzór nie schodzi w praniu, nawet z chemią plamobójczą, i po latach obrus wygląda tak samo jak na początku. Klasyczny wybór restauracji hotelowych i sal bankietowych, droższy w zakupie i wymagający porządnego maglowania.
Warstwy nakrycia
Profesjonalne nakrycie ma zwykle trzy warstwy i każda robi coś innego.
- Molton na blacie: gruby, miękki podkład z jednej strony pokryty powłoką antypoślizgową. Tłumi hałas, chroni blat przed temperaturą i stabilizuje obrus.
- Obrus właściwy: warstwa, którą widzi gość i którą pierze się po każdej zmianie.
- Napperon albo bieżnik: mniejsza tkanina na wierzchu, wymieniana między gośćmi bez zdejmowania całego obrusu. W restauracjach z dużą rotacją realnie obniża koszty prania.
Gdzie zamówić
Obrusy szyte pod wymiar sali
Nietypowe blaty, stoły łączone w podkowę i stoły prezydialne rzadko mieszczą się w wymiarach katalogowych. W takich przypadkach szuka się dostawcy z własną krojownią. Ofertę tekstyliów dla gastronomii, razem z moltonami i bieżnikami, prowadzi piktekstylia.eu, gdzie obrusy szyje się na zadany wymiar.
Przy zamówieniu warto od razu ustalić, czy tkanina jest stabilizowana, i wpisać dopuszczalną kurczliwość do zamówienia.
Pranie i to, co skraca życie obrusu
Największym wrogiem obrusu nie jest wino, tylko tłuszcz, który po wyprasowaniu utrwala się w włóknie i staje się praktycznie nieusuwalny. Dlatego obrusy z plamami tłuszczowymi należy sortować osobno i prać przed maglowaniem, nie odwrotnie.
Drugim wrogiem jest chlor stosowany rutynowo do całej partii. Skutecznie usuwa przebarwienia, ale osłabia włókno i po kilkudziesięciu cyklach obrus zaczyna pękać na zagięciach. Rozsądniejsze jest punktowe traktowanie plam i pranie zasadnicze w 60 stopniach z detergentem enzymatycznym.
Trzecim jest składanie na tym samym zagięciu. Obrus przechowywany latami złożony w cztery pęka wzdłuż linii zgięcia. W obiektach, które mają na to miejsce, obrusy bankietowe trzyma się na rolkach albo na wieszakach.
Pytania, które wracają najczęściej
Jak policzyć wymiar obrusu?
Do wymiaru blatu dodaje się dwukrotność spadku. Stół 120 na 80 centymetrów przy spadku 25 centymetrów wymaga obrusu 170 na 130. Przy stole okrągłym do średnicy blatu dodaje się dwukrotność spadku, więc blat 120 centymetrów ze spadkiem do podłogi potrzebuje obrusu o średnicy około 270 centymetrów.
Czy obrusy poliestrowe są gorsze od bawełnianych?
Są inne. Poliester z wykończeniem plamoodpornym nie chłonie rozlanego płynu przez pierwsze kilkadziesiąt sekund, praktycznie się nie gniecie i nie wymaga maglowania. Bawełna lepiej wygląda i przyjemniej leży w dłoni, ale wymaga prasowania i wcześniej przyjmuje plamę. Restauracje z szybką rotacją wybierają zwykle mieszankę lub poliester, restauracje fine dining bawełnę lub adamaszek.
Po co pod obrus daje się molton?
Molton tłumi stukot naczyń, chroni blat przed gorącymi talerzami i sprawia, że obrus lepiej przylega, zamiast ślizgać się po lakierowanym drewnie. Zwiększa też subiektywne wrażenie jakości nakrycia, bo tkanina wierzchnia leży miękko, a nie napięta na twardej płycie.
Ile obrusów potrzebuje restauracja?
Punktem wyjścia jest liczba stołów pomnożona przez trzy: jeden na stole, jeden w praniu, jeden w magazynie. Przy praniu zewnętrznym oraz przy obsłudze bankietów liczba rośnie do czterech, a dla wymiarów bankietowych warto trzymać osobny zapas, bo tych obrusów używa się nieregularnie i w dużych partiach naraz.